Scoenhove Extra informatie

Meer informatie Schoenhove #19: Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet

Cristel Stolk en Ad de Vaal – Verhalen levend houden 
Ad de Vaal – Vijf struikelstenen gedenken familie Schenk
Melina Boersma – De broers Morisco
Coretta Bakker – De nalatenschap van Mogendorf en Slager, Veeartsen in de Zilverstad
Hans Fokker – Familie van Klaveren
Cristel Stolk – Het lot van drie joodse vakscholieren
Joke Kornet – De overval op de Schoonhovensche Courant
Ad de Vaal – Een Joodse Huisarts
Otto Ooms – Een strijdbare Schoonhovenaar
Peter van der Zwaal – Kleine monumenten, grote boodschap

Ad de Vaal – Vijf struikelstenen gedenken familie Schenk

  • Joods Monument: een onlinemonument voor de meer dan 104.000 Joden die in Nederland werden vervolgd en de Holocaust niet overleefden;
  • Bertha en Max van Dam: Stambomen van Nederlandse Joodse families;
  • Bevolkingsregister Schoonhoven;
  • Bevolkingsregister Lienden;
  • Auke Zeldenrust: De Joodse Bruiloft, Boom uitgevers 2018;
  • Kemal Rijken: Dijksynagoge Sliedrecht kijkt terug op bijzondere gebeurtenis, 7 mei 2020;
  • Piet Muilwijk, HEK XII-1; Twee eeuwen Joods leven in Schoonhoven;
  • Parlement.com: A. (Albert) Venverloo;
  • Verordening no. 48/1941: Inbeslagneming van Joodse bedrijven;
  • Nationaal Archief: Verkaufsbücher.

Melina Boersma – De broers Morisco

  • Mijn zoektocht is gestart op de websites: www.Joodsmonument.nl en www.WieWasWie.nl. Door die websites kon ik een goed beeld krijgen van de familie en haar stamboom. 
  • Alle overige informatie heb ik bijna allemaal gevonden in krantenartikelen. Op Delpher.nl kom je met de zoekterm ‘Morisco’ uit bij allerlei krantenkoppen, waaronder de reclames voor de de sigarenfabriek en de juwelierszaak. Dit schepte al snel een beeld van de familie en hun achtergrond.
  • Op www.yadvashem.nl heb ik de kaartjes gevonden waaruit bleek dat de gebroeders Morisco zijn opgepakt en vast hebben gezeten in kazerne Dossin. In het boek: Mecheln-Auschwitz 1942-1944, een uitgaven van het Joods Museum van Deportatie en Verzet onder leiding van Ward Adriaens, stonden ook hun namen. Dit is een indrukwekkend boek, hierin staan alle namen, en gevonden foto’s van alle mensen die op de konvooien van Mechelen naar Auschwitz zijn gezet.

Coretta Bakker – De nalatenschap van Mogendorf en Slager, Veeartsen in de Zilverstad

Coretta Bakker baseerde zich voor dit artikel voornamelijk op artikelen uit de Goudsche en Schoonhovensche Courant. Deze zijn te vinden op de website van het streekarchief, https://kranten.samh.nl

Hans Fokker – Familie van Klaveren

  • Ine Willems, Jan Bunschoten verborg onderduiker, De Havenloods
  • Agnes Amelink, De Joodse gemeente in Schoonhoven, Trouw 3 november 2001
  • Stamboomonderzoek, gezinskaarten, advertenties via Streekarchief Midden-Holland
  • Kadasteroverzichten, P. Muilwijk (HOP)
  • Stadsarchief Rotterdam (documenten Benno)
  • Interview en fotoalbum, J. Nagtegaal – Dooreleyers
  • Aanvullende foto’s, A. Rikkoert, beeldbank Historische Vereniging Schoonhoven
  • RTV Krimpenerwaard https://youtu.be/npFqJzkn32I

Cristel Stolk – Het lot van drie joodse vakscholieren

Cristel Stolk baseerde zich op onderzoek dat in 2020 werd uitgevoerd door Esther Helsinger en Cecile Malingé, raadpleegde de Schoonhovensche Courant en nationale en internationale kranten in Delpher en deed onderzoek in de bevolkingsregistratie en het archief van Schoonhoven, dat bewaard wordt door het Streekarchief Midden-Holland.  Foto’s en brieven van Jules Bolle werden beschikbaar gesteld door nicht Nicole Bootsma en een telefonisch gesprek met Victor Frankenhuis in 2022 gaf meer inzicht in de oorlogsjaren van zijn vader Karel Frankenhuis.

Joke Kornet – De overval op de Schoonhovensche Courant

  • Het boek De Commandant van Dirk van der Voort. Herinneringen aan de waargebeurde geschiedenis van verzetsgroep De Arenden van de Gelderse Vallei tijdens de Tweede Wereldoorlog, opgeschreven door de leider Dirk van der Voort
  • Magazine Het leven in Schoonhoven oktober 2011 nummer 9: Wonen, Werken en Welzijn. 
  •  De Boerenbijbel. De Schoonhovensche Courant ruim een eeuw spil van de informatievoorziening van stad en streek.
  • Artikel in Het Kontakt van 16 april 2024. De spectaculaire overval op de Schoonhovensche Courant in de oorlog door Max Kerremans.

Ad de Vaal – Een Joodse Huisarts

  • Verordening 6/1941: Aanmeldingsplicht voor Joden;
  • Leo van den Munkhof: De vervolging van “gemengd-gehuwden”;
  • Yad Vashem: The Centarl Database of Shoah Victems;
  • H.L. van den Ende: ‘Vergeet niet dat je arts bent’: Joodse artsen in Nederland 1940-
  • 1945;
  • Bevolkingsregistratie Amsterdam; 
  • Stadsarchief Amsterdam: Politierapporten Bureau Houtmarkt;
  • W.W. van Strij de Regt: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, In Memoriam Johannes Gerhard Antvelink:
  • Medisch Contact: Necrologie DR. J.G. Antvelink
  • Floris van Dijk en Cees Rodenburg: Het Artsenverzet en Kamp Amersfoort;
  • Historiek 16 dec 2024: Het Artsenverzet: opgesloten in Kamp Amersfoort;

Otto Ooms – Een strijdbare Schoonhovenaar 

Een uitgebreidere versie van het artikel met een uitvoerige bronnenlijst is te vinden op 

https://historischeverenigingschoonhoven.nl/wp-content/uploads/2026/04/Ooms-Holswilder.pdf 

Meer informatie Schoenhove #18: Cultuur in de stad

Leo de Kluijver – Verborgen verleden van Bernard August Hoon
Jeroen Patijn – Ongelofelijk multitalent! Huib Geuze – Concerto of kerkzang?
Wil Lensen – Allemaal theater!
Ton Versteeg – Het Nutsgebouw
Leo de Kluijver – Brieven van Betje Wolff in Schoonhoven
Piet Niestadt – Bram Kars

Leo de Kluijver – Verborgen verleden van Bernard August Hoon
Leo baseerde zich vooral op krantenberichten die hij vond in het archief van Waterland (https://waterlandsarchief.nl/) en het Streekarchief Midden-Holland (www.samh.nl).
Over zijn leerling Jacob Hooft baseerde hij zich op de informatie op https://nl.wikipedia.org/wiki/Jacob_Hooft

Jeroen Patijn – Ongelofelijk multitalent!
Jeroen Patijn reconstrueerde het verhaal over Bernard August Hoon grotendeels op de gegevens die hij in de Schoonhovensche Courant vond. De afbeeldingen kwamen uit de collectie Cock van Holten. 

Huib Geuze – Concerto of kerkzang?
Huib raadpleegde het archief van de Hervormde Gemeente Schoonhoven, map Orgelcommissie (nog niet beschreven in inventaris) en  de persoonlijke collectie van organist F.J. Schilt.

Wil Lensen – Allemaal theater!
Wil Lensen baseerde zijn artikel vooral op de artikelen in de Schoonhovensche Courant en hij raadpleegde ook de informatie op https://artotheater.nl/ en https://www.artopostlaboro.nl/. 
De afbeeldingen komen uit de beeldbank van het streekarchief. 

Ton Versteeg – Het Nutsgebouw
Ton heeft met veel mensen gesproken die herinneringen hebben aan het (gebruik van) het Nutsgebouw. 

  • Sjaak Voorsluijs, de zoon van Jaap Voorsluijs, voormalig uitbater van het Nutsgebouw. 
  • Mevrouw Mazurel, de weduwe van Wim Mazurel, hij was voorzitter van het Schoonhovens Gemengd Koor.
  • Ron de Wit, hij was lid van de popgroep Beautiful Garden beheerder van een enorm archief van o.m. Beautiful Garden.
    Over de geschiedenis van het popgebeuren uit de jaren ’60 en ’70 van de 20e eeuw is te lezen in Popmuziek in de waarden rond Schoonhoven, 1960-1975.
  • Koos v.d. Pauw, Koos is lid geweest van het ‘Hobby Trio’ dat vooral dansmuziek maakte.
  • Ben Gubbels heeft veel verteld over het draaien van films in de Nutsbio. 
  • Bert Versteeg heeft het Nutsgebouw gekocht om erin te gaan wonen en werken. De voormalige bioscoopzaal is nog steeds zijn opslagplaats.
  • Martien Versteeg is als voormalig medewerker (dakdekker) van Bert Versteeg betrokken geweest bij verbouwing Nutsgebouw. 
  • P. Kok heeft bouwkundige gegevens in beheer van het gebouw dat ooit de Nutsspaarbank was. 
  • De heer Trompetter en mevrouw van Holten (de weduwe van Cock van Holten), hebben afbeeldingen van het Nutsgebouw beschikbaar gesteld.
  • Een aantal afbeeldingen komt uit de beeldbank van het streekarchief. 
  • Ad de Vaal schreef een bijdrage over de geschiedenis van het Nut. Deze informatie is voor toekomstig onderzoek aan het eind van deze tekst opgenomen. 

Leo de Kluijver – Brieven van Betje Wolff in Schoonhoven
Voor zijn artikel gebruikte Leo de volgende bronnen. 
1. Brieven van Betje Wolff en Aagtje Deken(1904), ds.Joh. Dyserinck, https://www.dbnl.org/tekst/wolf016jdys01_01/wolf016jdys01_01_0040.php
2. https://www.genealogieonline.nl/stamboom-stoffels/I7303.php
3. Van en over Betje Wolff geb. Bekker, Conrad Busken Huet jr.
4. Over Coosje Busken, https://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/JacobaBusken
5. Lieve eige Coosje, over Coosje Busken (1759-1841) vriendin van schrijfster Betje Wolff, Marcel van den Driest, 2018
8. Betje Wolff en Coosje Busken: een hartsvriendschap, Wies Roosenschoon, 1988

Hij raadpleegde ook de collectie van het lLiteratuurmuseum Den Haag en had een mailwisseling met dr. Rudolf H.J. Gallandat Huet uit Groningen, nakomeling van de ‘Schoomnhovense Galandat Huet’

 

 

 

 

 

 

 

Piet Niestadt – Bram Kars
Piet gebruikte als bron Het leven in Schoonhoven, Quadraat, nummer 11, ‘Feest’, december 2011 pag. 310
De foto’s zijn afkomstig uit de beeldbank van het streekarchief www.samh.nl 

Ad de Vaal: Het Nut

Nutsspaarbank: Een stuiver gespaard, een stuiver gewonnen
Nutsbibliotheek: Lezen is leren, leren is leven
Herhalingsschool: herhaling, de moeder van het geleerde
Breischool: werkzame en nijvere meisjes, brave, deugdzame vrouwen 

Tot het eind van hun loopbaan speelden de hoofden een belangrijke rol in het bestuur van het Nutsdepartement Schoonhoven. Het Nut, een liberaal-culturele vereniging bevorderde gedurende de negentiende eeuw volksopvoeding en volkscultuur. Abraham Kuyper imiteerde de organisatievorm van het Nut in de door hem opgerichte Anti Revolutionaire Partij. Het Nut was vanaf 1825 het toonaangevende culturele genootschap in Schoonhoven. Naast het Nut bestonden er in de tweede eeuwhelft met wisselend succes twee rederijkerskamers, een toneelgezelschap en een voordrachtsgenootschap. De winteravond-bijeenkomsten van het Nut met lezingen over maatschappelijke onderwerpen werden vaak besloten met een poëtische voordracht.

Westbroek was lang voorzitter en Akkerhuijs bibliothecaris. De Schoonhovensche Courant meldde de plaatselijke en regionale Nutsactiviteiten waar Westbroek, Akkerhuijs en schoolhoofden uit andere plaatsen de lezingen en voordrachten verzorgden. Elke spreker had zijn favoriete auteurs. Westbroek droeg graag voor uit het werk van Jacob Jan Cremer (1827-1880), een schrijver van Betuwse dorpsnovelles, voorlopers van de streekroman. Duitse literatuur was Westbroeks specialisme. Zo gaf hij een lezing over Maria Stuart, die hij afsloot met fragmenten uit het drama van Schiller. Akkerhuijs declameerde uit Jan van Beers (1821-1888), een Antwerpenaar die sentimenteel-emotioneel huiselijke poezie schreef.

Tollens (1780-1856), de vaderlandse poëet bij uitstek, en Laurillard (1830-1908), een dominee-schrijver die niet onverdienstelijk was in het humoristische genre, kwamen in zijn programma voor. Landelijk vielen al deze schrijvers onder de Tollens-school en ze waren tot in de jaren tachtig ideaal om een avond mee te vullen. Toen het landelijk Nut in de jaren vijftig en zestig volksvoordrachten ging propageren, gaf het Schoonhovens Nut alle leden een extra toegangskaart, bestemd voor mensen uit de handwerkersstand. De volksvoordrachten sloegen niet aan, dit in tegenstelling tot de school voor volwassenen. Behalve de herhalingsschool voor jonge mensen, kregen ook de ouderen nog een kans om te leren lezen en schrijven.

Een soirée, waarvoor Westbroek de muziek verzorgde en waar Akkerhuijs Tollens en Van Beers declameerde, bracht ƒ 111,50 voor de volwassenenschool op. De hulponderwijzers Van Buuren en Minderhoud werkten mee aan de volksvoordrachten. Van Buuren sprak over uitvindingen, Minderhoud droeg hekeldichten voor. Het kritische oordeel van de Schoonhovensche Courant, die niet eens bij hun optreden aanwezig was, stak de onderwijzers. Het oordeel van de krant was waarschijnlijk gebaseerd op het feit dat zij maar ondermeestertjes waren, vermoedden de hulponderwijzers, een bewijs hoe gevoelig rangen en standen in de kleine stad lagen.

Akkerhuijs en Westbroek gingen met hun voordrachten en causerieën tot eind jaren tachtig door. Na de viering van de zeventigste verjaardag van Willem III in 1887 traden de hoofden een paar dagen later in Nieuwerkerk aan den IJssel op. Akkerhuijs met zijn succesnummer ‘Begga’ van Jan van Beers – een eindeloos gedicht waarin Begga uiteindelijk de liefde vindt van de vader van het kind van haar halfzuster Coleta9 -, waarna Westbroek humor bracht met een voordracht zonder woorden. In 1891, dertig jaar na de watersnoodramp van 1861, droeg Westbroek van Cremer een ‘Overbetuwsche novelle’ voor.

De Schoonhovensche Courant sprak bijzondere waardering uit voor deze ‘moeilijke’ voordracht. Als Nutsvoorzitter hield Westbroek feestredes bij het vijftigjarig bestaan van het plaatselijk Nut in 1875, bij het honderdjarig bestaan van het landelijk Nut in 1884 en een jaar daarna weer bij het zestig jarig bestaan van het plaatselijk Nut. Het waren volgens de Schoonhovensche Courant nooit saaie, maar altijd krachtige, boeiende lezingen onder meer over de oprichter van het Nut Jan Nieuwenhuijzen (1724-1806) en de plaatselijke instellingen zoals de Nutsbibliotheek, de Nutsspaarbank, de Herhalingsschool (1843-1878) en de Breischool (1846-1878). Akkerhuijs, na de dood van Westbroek voorzitter van het Nut, sprak de feestrede bij het 75-jarig bestaan uit. De Nutsrapporten over maatschappelijke problematiek, bijvoorbeeld de kritiek op de Lager Onderwijswet van 1857, werden in de Schoonhovensche Courant uitvoerig toegelicht. Akkerhuijs en Westbroek kenden deze rapporten en lieten zich vast niet onbetuigd bij bespreking ervan op landelijke vergaderingen.  

Oktober 2025

Meer informatie Scoenhove #17 Architectuur en Erfgoed

Mieke de Haan –Ontworpen met Liefde
Jeroen Patijn – De Swaenen van Schoonhoven
Leo de Kluijver – Kunst en Vliegwerk in de Oude Bart
Ad de Vaal – Het gerestaureerde Stadhuis
Peter van der Zwaal – Restaureren: aandacht voor detail
Titus Meeuws – Markt op het Doelenplein

Mieke de Haan – Ontworpen met Liefde

Mieke de Haan sprak voor haar artikel o.a. met Rokus Visser (een kleinzoon van Died Visser) en met Herman Groothuis (voormalige eigenaar/bewoner van het huis aan de Spoorsingel 2). Zij leverden ook foto’s.
Verder gebruikte zij ‘Invloeden van De Stijl op het straatbeeld van Schoonhoven’, een publicatie die Ad de Vaal maakte voor de Stichting Stadswandeling Schoonhoven.
Het artikel dat bij de opening wordt geciteerd staat in Klei, 15 mei 1927 en is van de hand van H.A.J. Jansen.
Verder over Vander Laan: J.A.Karelse-de Jong e.a,   Willem van der Laan, bouwmeester in de polder.
En zij gebruikte bouwtekeningen uit het Streekarchief Midden-Holland in Gouda

Jeroen Patijn – De Swaenen van Schoonhoven
R. Meischke e.a., Huizen in Nederland 3 Zeeland en Zuid-Holland; architectuurhistorische verkenningen aan de hand van het bezit van de Vereniging Hendrick de Keyser, Zwolle 1997
(blz. 319 – 322).
P. Muilwijk, Schoonhovense huisnamen in de 17e eeuw, Schoonhoven 1981

Leo de Kluijver – Kunst en Vliegwerk in de Oude Bart
De belangrijkste bronnen voor het artikel waren in het Streekarchief Midden-Holland te vinden. Het gaat dan om inv.nr. 1081.4 en 1081.21, uit het archief van H.M. den Uijl, lid van het stadsbestuur.
Verder gebruikte hij voor de verplaatsing van het stationsgebouw van Antwerpen en de verplaatsing van de toren van Bocholt de volgende bronnen: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/6676
https://www.damtwerpen.be/hoe-het-station-van-den-dam-verplaatst-werd/
https://www.erfgoedplus.be/nieuwsbericht/kerktorenverplaatsing-bocholt
https://etwie.be/nl/kennisbank/nieuws/uit-de-kennisbank-het-torenverplaatsingsmuseum-in-bocholt
https://bocholt.be/kuieren-door-het-dorp-2/ 

En verder Wikipedia en Delpher over de kunstenaars Theo Vos en Theo van Reijn en over Willem Kromhout, de architect ook in het Streekarchief Midden-Holland, 

  • Over Theo Vos: het tijdschrift Wij; ons werk-ons leven, jrg 2, 1936-1937, no. 43, 27-11-1936 

Op de website staan de 8 houtsnijreliëfs van Theo Vos

Ad de Vaal – Het gerestaureerde Stadhuis
G. J. Lugard jr.; Het Stadhuis te Schoonhoven, S. & W.N. van Nooten, Schoonhoven 1932
Dr. E.H. ter Kuile; De Restauratie van het Raadhuis van Schoonhoven, Elseviers weekblad, juli 1932
Henricus van Berkum, Beschrijving der Stadt Schoonhoven, Google E-books
Hennie Verhoe,; Resoluties, www.hogenda.nl , bronnen
Hans Fokker, Van Kanon tot Carillon, www.hansfokker.blogspot.com
Het Carillon van Schoonhoven; www.carillontorens.com
De Schoonhovense Courant van 13 december 1929

Ad gebruikte foto’s en prenten uit de collectie Cock van Holten en uit D. Mentink, Schoonhoven vier eeuwen bezien en beschreven, Repro-Holland, Alphen a/d Rijn, 1981. Hij gebruikte ook foto’s uit zijn persoonlijke collectie.

Peter van der Zwaal Restaureren: aandacht voor detail
Voor zijn artikel sprak Peter van der Zwaal in juli 2025 met Jan den Hoed en met Marc ten Bosch. Fa. Den Hoed leverde de foto’s voor blz. 20 en 21. Sandra Donker van Van der Vegt leverde foto’s bij het artikel en Denise Wiersum van Koninklijke Woudenberg leverde informatie en foto’s voor blz 23. 

Titus Meeuws – Markt op het Doelenplein
Wil je meer weten over Titus Meeuws en zijn werk, kijk dan op https://www.titusmeeuws.com/ 

Meer informatie Schoenhove #16 Water

Jan Korevaar – Van Buren, transport over water
Nico de Besten – Op de Schaats
Leo de Ruiter – Kerk van Polsbroek: knooppunt van waterwegen
Annemiek de Haan en Rudy Megens – Het wonder van Schoonhoven
Piet Hoffland – Einde van de natte Beregracht
Huib Geuze – IJsdammen in de Lek
Bram Herens – Willem Graves Kooijman, uitwaarden van de Lek

Jan Korevaar ging voor zijn verhaal terug naar verhalen en fotoboeken uit de familie. 

Nico de Besten gebruikte voor zijn artikel vooral de Schoonhovensche Courant, met name

  • 8 en 11 januari 1893 – de schaatstocht Hendrik Gerardus Geelhoed
  • 9 feb 1895 – de advertentie op blz. 11
  • 9 februari 1895 – over de deelname op een doordeweekse dag van 2000 mensen aan een schaatstocht.
  • 21 januari 1891 – een open brief met een voorstel om een schaatsbaan van circa 30 km van Schoonhoven tot aan Dordrecht. 

De foto’s komen uit het Beeldbank archief van het Streekarchief Midden-Holland (https://samh.nl/bronnen/beeldbank). 

  • De foto van H.G. Geelhoed (blz 9): NL-GdSAMH_0440_78234_Fotocollectie_HG – Geelhoed.
  • De kaart op blz. 8: NL-GdSAMH_0054_2007_Collectie-kartografische-documenten_MH (1) – ijskaart Krimpenerwaard 1925.
  • De foto op blz. 10 van de Lek bij Schoonhoven – winter 1929: NL-GdSAMH_0440_61682_Fotocollectie_MH – 1929 schaatsen op Lek

Alleen het bordje van de IJsbond (blz.9) komt niet uit de beeldbank maar van  https://www.schaatshistorie.nl/op-en-rond-het-ijs/ijskaarten/kd-ijswegenkaart/kd36/

Leo de Ruiter gebruikte voor zijn artikel over de Kerkvliet 

Annemiek de Haan en Rudy Megens gebruikten voor hun artikel over het wonder van Schoonhoven de volgende bronnen. 

  • De middelste molen van Cabauw
    Https://rhcrijnstreek.nl/bronnen/lokale-historie/lopik/cabauw/middelste-molen-van-cabauw/ 
  • Oorkondenboek van het Sticht Utrecht tot 13.01 (https://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/osu) OBU’s 1825, 2026 en 2220

De oorkonde die afgebeeld is op blz. 16 is terug te vinden op https://hetutrechtsarchief.nl/onderzoek/resultaten/archieven?mivast=39&mizig=210&miadt=39&miview=inv2&milang=nl&misort=last_mod%7C%7Casc&mizk_alle=2482&micode=221#inv3t4 

  • Capreton: paralelle watergangen Bron; Wim Scholten
  • W. Scholten, Hoe de Lopikervaart in 1628 werd omgeleid
    https://www.kunstencultuurlopik.nl/wp-content/uploads/Sniepen-in-de-Lopikerwaard-door-W.-Scholten.pdf
  • Het Wonder van Schoonhoven voor de aanleg van N210 (De Lopikerwaard II – De waterschappen W.F.J. den Uyl 
  • De foto op blz. 14 is voor het eerst gepubliceerd in Buiten Tijdschrift Buiten, januari 1921, https://molenzicht.nl/BU21/BU2103.html 
  • Actueel hoogtebestand Nederland www.ahn.nl 
  • Generaale land-kaarte van den Loopicker-gemeenten Hattinga 1771 via Nationaal Achief
    https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/4.OSK/invnr/%402~2.113~L20 (met dank aan Carla Brokking)

Piet Hoffland maakte voor zijn artikelgebruik van de verslagen Gemeenteraadsvergadering Schoonhovensche Courant  1890-1989 en ingezonden brieven Schoonhovensche Courant. De afbeeldingen koos hij uit de collectie van de beeldbank van het Streekarchief Midden-Holland. 

Huib Geuze gebruikte voor zijn artikel over de IJsdammen de volgende bronnen.

  • Mooren, B.M. van der, Ysdammen en ysopkroppingen: visie op ijsbestrijding in de grote rivieren gedurende de achttiende eeuw en een geleerd gezelschap. In Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis 24 (2015), 17-23
    Het artikel is online te lezen https://www.waterstaatsgeschiedenis.nl/tijdschrift/2015-1/TWG2015-1_17-23.pdf 
  • Buisman, J., Duizend jaar weer, wind en water in de Lage Landen 1675-1750. Uitgeverij Van Wijnen, Franeker
  • Willige Langerak: Een kern met hart voor natuur en cultuur. Open Monumentendag 2015. Terberg Benschop BV ( met bijdragen van leden buurtvereniging, inwoners van Willige Langerak en bestuursleden stichting Kunst en Cultuur Lopik
  • Gaarderregister begraven Schoonhoven, 1735-1806 (SAMH)
  • Krantenberichten uit de Middelburgsche Courant, de sGravenhaegse Courant en de Haarlemse Courant in Delpher. 

Meer informatie Schoenhove # 15 De bedrijvige stad

Ewout Korpershoek – De pijpenbakkerij aan de Scheepmakershaven
Ad de Vaal – Leerlooiers en vellebloters
Peter van der Zwaal – Hondorff Block en Braet: een loden last
Gert Arends – Gasfabrieken van Schoonhoven 1856-1957
Lucy Beker – Honderd jaar aardewerk uit Schoonhoven
Lucy Beker  – Uit de schilderzaal (Uit de kunst)

Ewout Korpershoek heeft in 2020 over zijn onderzoek een gedegen boek gepubliceerd. Hierin staat veel meer informatie en worden de bronnen genoemd. 

E. Korpershoek, De pijpenmakers van Schoonhoven, Leiderdorp 2020 (ISBN 978-90-826281-1-1) 

Ad de Vaal gebruikte voor zijn artikel over leerlooiers en vellebloters de volgende bronnen.

  • J.C. Visser, Schoonhoven, de ruimtelijke ontwikkeling van een kleine stad in het rivierengebied gedurende de middeleeuwen. Assen 1964.
  • Schoonhoven, 10e penning 1543, transcriptie H.A. Verhoef, www.HoGenDa.nl 
  • Schoonhoven, stadsbestuur 1537-1907, H.A. Verhoef, blz 11 Oud Archief Schoonhoven 16. 1681-1684. https://www.onsvoorgeslacht.nl/wp-content/plugins/typify-databank/download.php?item_id=2808 
  • Verpondingregister Schoonhoven 1662, H.A. Verhoef, www.HoGenDa.nl
    NB. In de tekst van het artikel staat op blz. 10 rechts onder ‘In 1632 treffen we vier looierven aan’ ten onrechte 1632, dit had 1662 moeten zijn. 
  • C.R. Schoute over de leerlooierij van gebroeders Verlegh in de Schoonhovense Courant van 25 november 1987 
  • L.P. Ouweneel, Patriotten, prinsgezinden en het genootschapsleven HEK 34e jaargang 2010 nummer 1 blz.18 en verder.
  • Het Nederlandsche leder-industrie; vakblad voor H.H.-leerlooiers, handelaren in leer, huiden, schors en andere looistoffen, schoenmakers, zadelmakers, enz., jaargang 29, uit 1917, nummer 11. 

Peter van der Zwaal gebruikte voor zijn artikel over Hondorff Block en Braet van de volgende bronnen. 

Wat is loodwit

Over de productie loodwit en de geschiedenis van HBB

Over de gezondheidsrisico’s 

  • Dodelijk mooi, B. Crijns en I. Contant, RCE 2012-1, blz. 4-7

https://www.cultureelerfgoed.nl/binaries/cultureelerfgoed/documenten/publicaties/2012/01/01/tijdschrift-van-de-rijksdienst-voor-het-cultureel-erfgoed-januari-2012/rce-tijdschrift-1-2012.pdf

Verder zijn er in oktober 2024 gesprekken gevoerd met meerdere oud-medewerkers van HBB en andere betrokkenen waaronder een van de tieners die in 1979 en 1980 klaagden over de lozingen in de Oude Singel. Om privacy redenen zijn de namen van deze mensen niet opgenomen, maar wel bekend bij de auteur. 

Nadat het artikel gedrukt werd door een van de oud-medewerkers nog het (veiligheids)reglement van 1950 aangeleverd dat in de kleedkamer van HBB had gehangen.
Klik hier om de foto te zien. 

Gert Arends raadpleegde diverse stukken van het Streekarchief Midden Holland, vooral

  • Oprichting eerste gasfabriek: SAMH  inv. 110A59
  • Gemeentelijk gasbedrijf Info periode 1896-1957: SAMH  inv.   1156-1; 1156-12 en inv.   1158-1

Verder gebruikte hij 

  • De jaarverslagen van het Gas- en waterbedrijf Schoonhoven1895- 1957
  • Het verslag van de buitengewone zitting van den Gemeenteraad van Schoonhoven met genodigden op zaterdag 29 Juni 1946, Otto Geerling.
  • Diverse artikelen lokale en landelijke kranten periode 1855 – 1997
  • H. Vergoed, ’n Eeuw, 100 jaar openbare energievoorziening, Gemeentelijk Energie Bedrijf Gouda en omstreken Gouda, 1987. 
  • Het Gas, Orgaan der vereniging van Gasfabrikanten 1880 t/m 1929
  • G.P. Zahn jr. De Geschiedenis der verlichting van Amsterdam, 1911    

Lucy Beker sprak voor het artikel over honderd jaar aardewerk uit Schoonhoven en ‘Uit de kunst’ over Gerrit Neven uitgebreid met Connie van Dorst-Pijls, oud-directeur van Schoonhoven Keramiek en raadpleegde 

  • Leendert de Jonge: Plateelbakkerij Schoonhoven (Waanders uitgevers) 
  • Leendert de Jonge: Frans van Katwijk, keramist in Gouda en Schoonhoven. (Waanders uitgevers) 

Connie van Dorst leverde enkele afbeeldingen, oa. van het werk van Gerrit Neven op de achterzijde. 

Wil je meer weten over de plateelbakkerij Schoonhoven en Schoonhoven Keramiek, lees dan het artikel van Hans Fokker, Plateelbakkerij Schoonhoven, http://hansfokker.blogspot.com/2011/11/plateelbakkerij-schoonhoven.html

Het artikel verscheen ook in ‘Het leven in Schoonhoven’, 2011, nr. 9, blz. 237-239. 

Meer informatie Schoonhove 14 ‘Routes, netwerken en verbindingen’.

Willem Scholten – Nae die marct tUtrecht
Huib Sacré – De N210: de weg naar welvaart
Jan Bezemer – De spoorlijn die de Krimpenerwaard bezighield
Ad de Vaal – Kunt u mij doorverbinden?
Wim Slappendel – Met de bus naar Utrecht
Marloes Wellenberg en Leo de Kluijver – Trekvaarten: innovatief stelsel van personenvervoer
Lon Buttstedt – Family tree

  • Willem Scholten – Nae die marct tUtrecht
  • Huib Sacré – De N210: de weg naar welvaart
  • Jan Bezemer – De spoorlijn die de Krimpenerwaard bezighield
  • Ad de Vaal – Kunt u mij doorverbinden?
  • Wim Slappendel – Met de bus naar Utrecht
  • Marloes Wellenberg en Leo de Kluijver – Trekvaarten: innovatief stelsel van personenvervoer
  • Lon Buttstedt – Family tree

Willem Scholten gebruikte voor ‘Nae die marct tUtrecht‘ de volgende bronnen. 

  • Berendsen, H.J.A., Het ontstaan van het rivierenlandschap…IJsselstein. Historische Kring IJsselstein, 1991;58/59: p. 365 -384.
  • Borger, Guus J.. Frits H. Horsten en Johan F. Roest, De dam bij Hoppenesse, Gevolgen voor de afwatering van het gebied tussen Oude Rijn en Hollandse IJssel, 1250 – 1600. Hilversum, 2016.
  • Hattinga, David Willem Carel, Generaale land-kaarte van den Loopicker-Waard, gemeeten A°1771’ (facsimile). Alphen a.d. Rijn, 1993.
  • Scholten, Wim, Hans Ellenbroek, Cobie van Lent-Schwarze en Bart Rietveld, Het ‘hoge land’ van IJsselstein, Lopikerkapel en Uitweg, ontstaan en ontwikkeling van een bijzonder gebied. IJsselstein, 2024. ISBN/EAN: 9789464915167 Nur 693
  • Scholten, Wim en Adriaan Haartsen, Sniepen in the Lopikerwetering. Tijdschr voor Historische Geografie. 2018;3(3): p. 227-236.
  • Uyl, W.F.J. den, De Lopikerwaard. Deel I, Dorp en Kerspel tot 1814. Utrecht, 1960.
  • Uyl, W.F.J. den, De Lopikerwaard. Deel II, De Waterschappen. Utrecht, 1963.

Willem Scholten maakte een kopie en een transcriptie het verzoekschrift van de schippers van Schoonhoven dat hier te downloaden is. 

Huib Sacré gebruikte voor zijn artikel 

  • De ontsluiting van twee waarden, Wim Blauw e.a., 1989
  • De Krimpenerwaard in de 19e eeuw, Anne Doedens, 2023 (online via www.annedoedens.com) 
  • De Krimpenerwaard, Catharina van Groningen, 1996, via www.dbnl.org
  • Provinciale Waterstaat Zuid-Holland (verkeersintensiteit)
  • Provinciale Waterstaat Utrecht (verkeersintensiteit)
  • www.wegenwiki.nl/N210_(Nederland)
  • Schoonhovense Courant
  • Goudsche Courant
  • Centraal Bureau voor de Statistiek (inwonersaantallen, ongevallenstatistiek)
  • Historisch Tijdschrift voor de Krimpenerwaard

Jan Bezemer baseerde zijn verhaal op de artikelen die in de Schoonhovensche Courant verschenen. 

Ad de Vaal kon een deel van het verhaal uit eigen ervaring beschrijven. Daarnaast raadpleegde hij www.historiek.nl, www.telefoonmuseum.nl en www.historamarond1900.nl.

Adresboek voor de gemeente Schoonhoven samengesteld door A.H. Vermeulen, uitgegeven door Itjeshorst & van Os van Abeelen en de lijst van gemeentelijke monumenten (https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_gemeentelijke_monumenten_in_Krimpenerwaard). 

Uiteraard gebruikte hij ook de Schoonhovense Courant (Stadsnieuws)

Wim Slappendel raadpleegde voor zijn artikel de Schoonhovensche Couranten uit de periode 1923 – 1928 en de HEK 8e jaargang 1983, nrs 3 en 4. 

Marloes Wellenberg schreef eerder met haar collega Ad van der Zee het boek ‘Atlas van de trekvaarten in Zuid-Holland’, in dit boek is een uitgebreide bibliografie en bronverwijzing opgenomen. Leo de Kluijver gebruikte kaarten uit de beeldbank van het Streekarchief Midden-Holland. Voor het traject Gouda-Schoonhoven en voor het traject Gorinchem-Schoonhoven 

Meer informatie Scoenhove 13, Schoonhoven-Noord

Wim van As – Het ‘moderne’ wonen, monumenten in wording
Wim van As – Parels in Schoonhoven-Noord
Ton Versteeg – De eerste winkel
Marco Oudshoorn – Zilverstad 1952-2002, de zilverfabriek in Noord
Ton Versteeg – Pionieren in een nieuw stadsdeel
Ad de Vaal – Sporen van de Koude Oorlog

Een deel van de foto’s komt uit de collecties van Ferry Mol en van Anne Reijm

Wim van As raadpleegde voor zijn artikel over het moderne wonen

  • Studies en plannen van Buro SRO
  • Woonvisie 2009-2013 
  • Woonvisie Krimpenerwaard 2023-2028
  • Schoonhoven bouwt en verbindt
  • De wederopbouw: architectuur en stedenbouw/Sabine Broekhoven
  • Masterplan “Centrum Schoonhoven-Noord
  • De afbeelding op blz. 6 is een uitsnede van een grotere kaart die te downloaden is van 
  • https://geschiedenislokaalmiddenholland.nl/cache/thumbs/1013-361-uitbreidingsplan-w626-h400.jpg

Lucy Beker sprak voor haar artikel met Annie de Groot en Wim Slappendel. 

Macro Oudshoorn sprak voor zijn artikel met André Molenaar. André werkte ongeveer 15 jaar bij Hooijkaas en heeft na de overname van Hooijkaas door Zilverstad daar ook nog 15 jaar gewerkt. Hij heeft het fotoarchief van de familie Pluut gebruik en krantenknipsel uit dat archief. 

Verder gebruikte hij de brochure ‘Aan de boorden van de Lek’ (link)

Ton Versteeg 

Ad de Vaal heeft voor zijn bijdrage over de Koude Oorlog gebruik gemaakt van de oude stafkaarten 38 B en 38 E en de Schoonhovense Courant voor de bollocatie. Voro de schuilkelder onder de Vakschool kon hij de bouwtekeningen raadplegen.

Er is ook veel informatie te vinden op de site van de stichting Menno van Coehoorn (https://coehoorn.nl/stichting/organisatie/werkgroep-koude-oorlog/) en in de publicatie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed over de Koude Oorlog (https://www.cultureelerfgoed.nl/binaries/cultureelerfgoed/documenten/publicaties/2022/01/01/trouwe-bondgenoot-met-hollanditis/74938_RCE_Verhalen+Koude+Oorlog_TG-PDFA.pdf) 

Ad de Vaal schreef over ‘miss Europa’ 

In Een eeuw Vakschool van Mieke van Baarsel wordt in hoofdstuk 5 veel aandacht besteed aan Maarten Pauw.  

Algemene informatie over hem zijn te vinden op de site van de RKD

https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2F%2Fdata.rkd.nl%2Fartists%2F62175 

Meer informatie Scoenhove 12 ½ In en om de Koestraat

In dit jubileumnummer van Scoenhove leest u de volgende artikelen:
Leo de Kluijver – De Daltons in de Wildemansteeg?
Lucy Beker – Plek waar geschiedenis is geschreven
Paul Beetsma – Een huis met geschiedenis
Huib Geuze – De Engel aan de Koestraat
Ton Peltenburg – Uit de kunst

Leo  de Kluijver gebruikte voor ‘De Daltons in de Wildemansteeg?’ de volgende bronnen

 Kranten: De Schoonhovensche Courant op samh.nl en www.delpher.nl voor de overige kranten 

Boeken: 

  • Regtsgeding tegen Hendrik Jacobus Jut en zijne huisvrouw Christina Goedvolk, beschuldigd van den moord gepleegd op Mevrouw van der Kouwen en hare dienstbode Helena Beeloo Volume 1,1876 
  • Uitvoerig verhaal van den moord van Mevr. van der Kouwen en haar dienstbode Helena Beeloo en van het daarop gevolgde rechtsgeding tegen H.J. Jut en Christina Goedvolk, 1876 
  • Akte van beschuldiging met het arrest van teregtstelling in zake tegen Hendrik Jacobus Jut en zijne huisvrouw Christina Goedvolk met plattegrond van het huis waarin de moorden zijn begaan · Volume 1, 1876 
  • Johan Fabricius, De kop van Jut, 1970 

 Voor nadere informatie is http://arkhamarchivaris.blogspot.com/2012/01/goedvolk-whats-in-name.html interessant. 

 Lucy Beker raadpleegde voor haar artikel ‘Plek waar geschiedenis is geschreven’ diverse bronnen: 

Paul Beetsma schreef ‘Een huis met geschiedenis’ en gebruikte daarvoor de volgende bronnen

  • Wim Mazurel, Op stap door Schoonhoven en haar geschiedenis, 2004 W. Mazurel ,Blz 42
  • C.J Ooms-Korteweg , De uithangtekens van Schoonhoven,  Krips bv  Meppel 1998, Blz 52-55
  • Marja Visscher, Ds. C.E.Koetsveld, Levensbeschrijving van Dorpspredikant tot Hofpredikant, Deboektant 2005
  • Drs. Janneke de Jong, De Schoonhovense Loodwitfabriek of brand in de moordhal, HEK 32e jaargang 2008 nr 3.
  • Ton Versteeg, Schoonhovense Middenstand Anno 1965, Een nostalgische wandeling door Schoonhoven, Vanderperk Groep 2015, Groot Ammers, Blz 43-45.
  • Kadaster Website, Archiefviewer.
  • Delpher Website, Oude kranten met advertenties en familieberichten.

De inzet over Corbijn van Willeswaard is geschreven door Leo de Kluijver op basis van informatie uit de Schoonhovensche Courant (www.samh.nl), De Hilversumse Courant (via www.delpher.nl) en www.wieiswie.nl. 

 Huib Geuze gebruikte voor zijn artikel

gegevens uit het kadaster en 

uit het Streekarchief Midden Holland 

  • 1015 collectie bouwvergunningen van Schoonhoven 1862-2014
  • 1084 collectie P. Muilwijk 1950-2000
  • 1012 Archief gemeente Schoonhoven, 2.07.3 bevolkingsboekhouding, bevolkingsregisters

en uit de Schoonhovensche Courant!

Lucy Beker schreef de inzet op blz. 23. Zij raadpleegde daarvoor de Schoonhovensche Courant en het Alegemeen Dagblad. Voor het gebruik van de foto van de opname van ‘Toen was geluk …’ kregen we toestemming van Stephan Tellier, waarvoor onze dank. 

Meer informatie Scoenhove 12: Voor de Kost

Erik-Jan Dros – De melkoorlog van 1921
Ad de Vaal – Sigaren uit Schoonhoven
Leen Ouweneel – Van zeilboeier tot vrachtauto
Carin Groenen – Van hoeden en petten tot Modehuis Groenen
Hans Korevaar – Helpmekaar
Ferry Mol en Marcel Huiskes – Huiskes: het slijpen in de genen
Corry Kooij – Uit de kunst: de oudste zilverwerkplaats


Erik-Jan Dros is de achterkleinzoon van Gerrit Terlouw, hij gebruikte voor zijn bijdrage de volgende bronnen.
J.A. Geluk en C.F. Roosenschoon, Zuivelcoöperatie in Nederland. Gedeelten over Utrecht, Zuid-Holland, Westelijk Noord-Brabant en Zeeland (Koninklijke Nederlandse Zuivelbond F.N.Z.: 1967).
Naamlijsten van melkslijters die bereid zijn tot verlaging van de verkoopprijs van melk, 1921. Streekarchief Midden-Holland, Archief van de Gemeente Schoonhoven (1012), inv. no. 420. Schoonhovense Courant, jaargangen 1911, 1913 en 1921. En stukken en foto’s uit het familiearchief.

Ad de Vaal baseerde zich op gegevens op gegevens uit het Streekarchief Midden -Holland uit de Burgerlijke Stand van de gemeente Schoonhoven en de gemeente Krimpen a/d Lek en de Schoonhovense Courant, bouwvergunningen Lange-Weistraat 3 en 3A.
Verder gebruikte hij gegevens uit het kadaster en de Historische Economische Atlas (Everwijn mr. J.C.A.; N.V. De Boekhandel ’s Gravenhage 1912) en de verzameling van Bert Bohnen, Gouda, secretaris Stichting Nederlandse Tabakshistorie. 

Leen Ouweneel haalde de genealogische informatie uit Dr. Willem J. Ouweneel ‘Ouweneel en Jongeneel, twee Zevenhuizense zusterfamilies’, de overige gegevens uit het in het artikel genoemde familiearchief dat binnenkort overgedragen zal worden aan het Streekarchief. 

Carin Groenen gebruikte voior haar artikel aktes burgerlijke stand, inschrijvingen bevolkingsregister, beeldbank en artikelen en advertenties uit de Schoonhovense Courant uit het Streekarchief Midden-Holland. Zij gebruikte de kadaster archiefviewer voor de kadastrale leggers van de familie Groenen en hulpkaarten van percelen.
Tot slot sprak zij met de kleinkinderen van de broers Groenen.

Hans Korevaar raadpleegde de Schoonhovense Courant vanaf 1900 tot 1931 en de Gids voor Schoonhoven van augustus 1912. Ook het Utrechts Nieuwsblad deed in 1900 enkele berichtgevingen rond de oprichting. Hij voegt voor de volledigheid de lijst van bakkers en banketbakkers toe die op het moment van de oprichting van CV Helpmekaar actief waren. 

P.M. Boonekamp, Carmelietenstraat 7
J. Tenholter, Dam 6
J.P. Driesen, Haven 10
D.J. Bezemer, Haven 16
G. van Grootheest, Haven 44
C.P. Schalk, Haven 3
A.B. ’t Lam, Havenstraat 25
M.N. Pek, Kerkstraat 6
E.C. van der Ende, Koestraat 94
J. van Wijngaarden, Koestraat 99
A.A. van de Bunt, Lopikerstraat 8
P. de Hoog, Lopikerstraat 34
J. van der Sluijs, Lopikerstraat 44
T.J. Zijderlaan, Opweg 13
N.J. Geijskes, Oude Haven 22
A. Wolters, Stadhuisstraat 17
F.W. Siegerts, Albrecht Beijlinggracht 8 (sinds 1903)
C.S. Lexmond, Lopikerstraat 54 (sinds 1901)
en nog drie banketbakkers:
J.R.H. van Willenswaard, Haven 82
A.C. Fijn van Draat, Haven 49
V.H. Doesburg, Lopikerstraat 38

Ferry Mol baseerde het artikel vooral op gesprekken met Marcel Huiskes en de aantekeningen in de fotoalbums van de familie Huiskes. Ook raadpleegde hij de Schoonhovense Courant van 10 sept 1902 (pag 2), 17 aug 1904 (pag 2), 15 apr 1905 (pag 3), 29 apr 1905 (pag 3) en van 3 aug 1907 (pag 2). 

Scoenhove 11 Extra informatie

Marion Kleuters – Het schandaal van Haven 17
René Kappers – De fabel van De Hoop
Huib Geuze – Wat cijfers van vroeger vertellen
Ad de Vaal – Sinterklaasjelopen
Leo de Kluijver – De nieuwe psalmberijming van 1773
Jeroen Patijn – Een huwelijk van gas, tabak en loodwit
Gert Strengholt – Uit de kunst

Marion Kleuters gebruikte voor haar onderzoek o.a. de volgende bronnen

  • Rechterlijk Archief Schoonhoven ( RAS ) 2306 Streekarchief Midden Holland, Gouda
  • Kadastrale kaart Gemeente Schoonhoven in secties (Sectie B de Oostzijde van nr 5 tot B12 opgemeten door S. De Geus)
  • H.C. Zorn en E.A. Baarsma, De familie Lasonder in Enschede en elders 

Het artikel De fabel van De Hoop van René Kappers is een samenvatting van een uitgebreider artikel met een uitgebreide verantwoording. Dat artikel is hier te downloaden.

Huib Geuze raadpleegde voor zijn artikel SAMH, 1047 Archief van de Hervormde Gemeente Schoonhoven, inventarisnummer 36, rekeningen van inkomsten en uitgaven van de Kerkvoogdij L.M. Hollestelle (1998), Werken met Zeeuwse bronnen tekst en uitleg bij het lezen van archiefstukken. Uitgeverij Schiphouwer en Brinkman. P. Muilwijk, Schoonhovense huisnamen in de 17e eeuw (HEK, 1981)

Ad de Vaal gebruikte voor Sinterklaasjelopen oa. Marita Kruijswijk en Marian Nesse, Nederlandse jaarfeesten en hun liederen door de eeuwen heen (2006) en artikelen uit de Schoonhovensche Courant

Literatuur en bronnen bij Leo de Kluijver – De nieuwe psalmberijming van 1773

SAMH, 0563, Acta van de Zuid-Hollandse Synoden, 1618-1810, nr. 42, 1752-1760 en nr. 44, 1768-1774. Zie ook de foto van de notulen van 1756 met transcriptie.

SAMH, 1047.1.1.1.9 Acta van de kerkenraadsvergaderingen van de Hervormde Kerk te Schoonhoven 

  1. Ons psalmboek – Achtergronden en gebruik van het kerkboek van 1773, Jaco van der Knijff, 2021, Uitgeverij De Banier 
  2. Davids soete lier – vijf eeuwen Nederlandse psalmberijmingen, drs. A. Ros, 2010, Uitgeverij De Banier 
  3. Worm en donder. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1700-1800: de Republiek (2017) –Gert-Jan Johannes, Inger Leemans (www.dbnl.org) 
  4. Kerkelyke historie van het psalm-gezang der christenen, van de dagen der apostelen af, tot op onzen tegenwoordigen tyd toe; en inzonderheid van onze verbeterde Nederduitsche psalmberyminge, Josua van Iperen, 1777 
  5. Willem V – De laatste stadhouder van Nederland 1748-1806, Olaf van Nimwegen, 2023, Uitgeverij Prometheus 
  6. Het Boek der Psalmen, nevens de gezangen bij de Hervormde Kerk van Nederland in gebruik; door last van de Hoog Mogende Heeren Staaten Generaal der Vereenigde Nederlanden, uit drie berijmingen, in den jaare 1773, gekooren, met de noodige daar in gemaakte veranderingen, 1776 

Gert Strengholt heeft een galerie in Schoonhoven (Koestraat 118), zijn werk is ook online te vinden op www.gert-strengholt.nl en op instagram gertstrengholt

Scoenhove 10 Extra informatie

Meer informatie

Bij het artikel van Hans Fokker en Ben Peltenburg – Hongaarse vluchtelingen in Schoonhoven, Familie Kovácsevits

Het artikel is o.a. geschreven op basis van gesprekken met nakomelingen van Károly Kovácsevits. Verder is gebruik gemaakt van Anna Molnár, Gáby Pusztai. Artikel Kindertreinen in het tijdschrift Acta Neerlandica 6 (2008) en de Schoonhovense Coutant. Een volledig overzicht van de gebruikte bronnen is op aanvraag beschikbaar bij de redactie (info@historischeverenigingschoonhoven.nl)

Op blz. 9 is een fragment opgenomen uit Richárd Bodoky: Égi sziget. Jövevények és vándorok Családtörténeti töredékek III (1919- 1922) Boedapest, 1999. p. 97. – 101. Een completer stuk is op onze website beschikbaar. 

Bij het artikel van Ad de Vaal – Welkome Vreemdelingen

Ysselstein, G.T. van, “Geschiedenis der tapijtweverijen in de Noordelijke Nederlanden: bijdrage tot de geschiedenis der kunstnijverheid I” Leidsche Uitgeversmaatschappij, 1936

Ysselstein, G.T. van, “Geschiedenis der tapijtweverijen in de Noordelijke Nederlanden: bijdrage tot de geschiedenis der kunstnijverheid II” Leidsche Uitgeversmaatschappij, 1936

Transcripties van akten uit het Oud Archief van de Stad Schoonhoven gebruikt voor een uitzending van Verborgen Verleden ter beschikking gesteld door het SAMH.

Ysselstein, G.T. van, De Economische en Sociale Structuur van het Tapitsiersbedrijf te Gouda; SAMH.

Schaap, H.P. dr., “De Vlaamse stichters van het wandtapijtenbedrijf Nauwincx te Schoonhovenen een afstammingslijn tot op den dag van heden (± 1582-1955)”, “De Navorscher Nederlands archief voor Genealogie en Heraldiek Heemkunde en Geschiedenis”, 96ste jaargang 1955/1956 Koninklijke van Gorcum&Comp. N.V. Assen.

Bredius A. Een en ander over Herman Nauwincx, Oud Holland Tijdschrift voor Kunst van de Lage Landen, 1 januari 1941.

Allart J, “Vaderlandsch Woordenboek; Oorspronklyk Verzameld door Jacobus Kok. vyf – en – twintigste deel”, Amsteldam, MDCCXC. Google Books

Beuzekom A.A. van (transcriptie), “Trouwen Schoonhoven (ref) 1589-1629” SAMH inv.nr. 15.I, Hogenda.nl, bronnen Schoonhoven.

Doopboek Neder Duits Gereformeerde Kerk, fotokopie in de Bibliotheek in Schoonhoven

Muilwijk P., Molen H, van, en Mol F., “Het Zilversmidsgeslacht van Geelen in Schoonhoven” Zilvercahier nr. 9.0 september 2019, Historische Vereniging Schoonhoven.

Bij Hans Fokker en Ben Peltenburg – De vlucht van familie Molnár

Het artikel is geschreven op basis van gesprekken met de nog levende kinderen van Ervin en Margit Molnár.

Bij het artikel van Leo de Kluijver – Een veilige (Voor)haven

www.samh.nl  en noord-hollandsarchief.nl

H.J. Soepenberg, Op ongebaande wegen: de Afscheiding in Amsterdam (1835) als landelijke proeftuin voor vrije kerken (2017)

C. Smits – De afscheiding van 1834: Gorinchem en Beneden-Gelderland – deel 1
C. Smits – De afscheiding van 1834: De classis Dordrecht – deel 2

Bij het artikel van Ad de Vaal – Belgische Vluchtelingen in Schoonhoven:

Twee revolverschoten in Serajewo; Dagblad Trouw 25 juni 1994

Zuckerman, L., “The Rape of Belgium: The Untold Story of World War. New York: New York”, University Press, 2004.

Schoonhovense Courant jaargangen 1914 t/m 1918

Moeyes Paul, “1 Miljoen Belgen in Nederland”, Hoofdstuk 8, “De Vluchtelingen Republiek Een migratiegeschiedenis van Nederland”, David de Boer en Geert Janssen redactie; Uitgeverij Prometheus Amsterdam 2003

Foto’s Beeldbank SAMH

Bij het artikel van Melina Boersma – De mislukte vlucht

Mijn zoektocht is gestart op de websites: www.Joodsmonument.nl en www.WieWasWie.nl. Daarna ben ik bijna achter alle andere informatie gekomen via krantenartikelen. Op Delpher.nl heb ik alle krantenkoppen waarin de naam Morisco voorkwam gelezen om een beeld te krijgen van hun achtergrond. Daar kwam ik bijvoorbeeld reclames voor de sigarenfabriek en de juwelierszaak tegen. Op www.yadvashem.nl heb ik de kaartjes gevonden waarin bleek dat de gebroeders Morisco zijn opgepakt en vast hebben gezeten in kazerne Dossin. In het boek: Mecheln-Auschwitz 1942-1944, een uitgaven van het Joods Museum van Deportatie en Verzet onder leiding van Ward Adriaens, stonden ook hun namen. Dit is wel een indrukwekkend boek, hierin staan alle namen, en gevonden foto’s van alle mensen die op de konvooien van Mechelen naar Auschwitz zijn gezet.

Bij Uit de Kunst, Peter van der Zwaal – Han van der Kop

Voor meer informatie over het leven en de werken van Han van der Kop zie www.collectievanderkop.nl

Scoenhove 9 Extra informatie

Thijs van der Stigchel – Ontstaan toerisme in Schoonhoven
Crolla, A. A. (1989). Toeristische exploitatie van ondergrondse kalksteengroeven. Grondboor & Hamer, 43(5/6), 201-202.
Dauven, J. M. H. J. (2017). De Geschiedenis van de Gemeentegrot in Valkenburg aan de Geul. Thesis Radboud Universiteit Nijmegen, 1- 39.
Schuurman, A. J. (2015). ‘Gelderland. Het paradijs voor de vermoeide grootstedeling. Toerisme in Gelderland voor WOII.’ Academia, 1-7.
Vreedenburgh jr., C. (1911). ‘Schoonhoven’. Op de Hoogte, 12, 729-736.
Waardenburg, G. (2021). ‘Cornelis Vreedenburgh jr. 1885-1963, zette de Zilverstad op de kaart. Als eerste!’ Jaarboek 2021 De Zilver Histograaf Schoonhoven, 90-104.

Schoonhoven. Gids voor Schoonhoven uitgegeven met medewerking van het Gemeentebestuur en van de Vereniging te Bevordering van het Vreemdelingenverkeer. (1926). Collectie Bijmolt (1092), 53, Streekarchief Midden-Holland.
Ingekomen en uitgaande stukken van de Vereniging voor Bevordering van het Vreemdelingenverkeer. Ingekomen en uitgaande stukken betreffende historische bezienswaardigheden in Schoonhoven. (1936-1956). Archief van de gemeente Schoonhoven (1013), 3, Streekarchief Midden-Holland.
‘Bezoekt Schoonhoven’. Toeristische folders, 1933, 1934 en z.d. (ca. 1952-1955). Collectie Varia (0200), 2273, Streekarchief Midden-Holland.
Schoonhovense Courant, diverse jaren, www.samh.nl.
De afbeelding op blz. 7 is deel van de fotocollectie van het Streekarchief Midden-Holland (0440. 60818) 

Ferry Mol – Reiziger in zilver
Ferry Mol heeft in juni 2021 over Van der Hoff gepubliceerd in de Zilverhistograaf Schoonhoven.
https://zilverhistograaf.nl/zh/wp-content/uploads/2021/06/1.-Zilver-Histograaf-Schoonhoven-juni-2021-juni.pdf

Ad de Vaal – Rondreizend soldatenvolk

Militaire Geschiedenis van Nederland, deel 2 Krijgsmacht en Handelsgeest; Boom Amsterdam
Zwitzer Dr. H.L., De militie van den staat, Het leger van de Republiek der Verenigde Nederlanden; Van Soeren & Co, Amsterdam 1991
Rignoir H., Vredesgarnizoenen van 1715 tot 1795 en 1815 tot 1940; Koninklijk Nederlands Leger, Sectie Militaire Geschiedenis, 1980
Garnizoensplaatsen op plaats; keevel.fme.im/milinf/dutreg/Nederland/garn-plaats.htm
Trouwen Schoonhoven (ref) 1589-1700 en bewerkt door A.A. van Beuzekom

Stamboom van der Heiden, Roth, van der Hek, de Groot, Lorenz Roth (1752) en Kornelia van Es (1780) (Deel 1) samengesteld door Aad van der Heiden https://www.genealogieonline.nl/stamboom-van-der-heiden-roth-van-der-hek-de-groot/verhalen.php?id=499 

IJsbrand Verveer – Reizen met de Lekboot
Enkele bronnen/suggesties om verder te lezen over de Reederij op de Lek

  • Boot, W.J.J. Van Stoomboot Schoonhoven tot Raderboot Kapitein Kok
    Een uitvoerige beschrijving van de “Stoombootdienst op de Lek” en “de N.V. Reederij op de Lek”, hierin worden ook de schepen uitvoerig beschreven.
  • Man, H. de, Hollanders komt naar het water 

Herman de Man vertelt op zijn karakteristieke sfeervolle manier over een reis die hij in 1920 heeft gemaakt van Culemborg naar Rotterdam met een van de schepen van de Reederij op de Lek.

  • Verveer, IJ. Reizen met de Lekboot in oude ansichten 

IJsbrand Verveer vertelt aan de hand van oude ansichten in drie afzonderlijke boekjes over een reis met de Lekboot.

  • Bijl, A.  De tijd van de stoombootdiensten
    Aart Bijl beschrijft uitvoerig de opkomst van het massavervoer over de rivieren in de periode 1825-1950.

Leo de Kluijver – Enkele reis prairie

Smits, C. De afscheiding van 1834: Gorinchem en Beneden-Gelderland – deel 1,
Smits, C. De afscheiding van 1834: De geschiedenis van een aantal kerkelijke gemeentes van de Afscheiding in de periode 1834-1869 – deel 2, C. Smits
Soepenberg J.H. Op ongebaande wegen – De Afscheiding in Amsterdam (1835) als landelijke proeftuin voor vrije kerk
Stellingwerf J. Amsterdamse emigranten – Onbekende brieven uit de prairie van Iowa 1846-1873
Diggelen, M. van, De exodus van Hendrik Peter Scholte
Diggelen, M. van, De exodus van Hendrik Peter

Scholte naar Pella

Het archief van het Kadaster, Schoonhoven, Willige Langerak

https://archive.org/details/dejonghalliedfam00deyo/page/24/mode/2u
https://www.forgottenbooks.com/en/download/DeJonghandAlliedFamilies_11369193.pdf
http://wiki.gzu-online.com
https://dutchamericans.files.wordpress.com/2017/03/1997_10_kennedy.pdf
https://www.ameide-tienhoven.nl/wp-content/uploads/2013/03/Nieuwsblad-HVAT-2013-2-klein.pdf
https://www.wikitree.com/wiki/Space:Dutch_Immigrants_that_followed_Hendrik_Pieter_Scholte_in_1847_and_settled_in_Pella%2C_Iowa%2C_USA
https://pcmd.contentdm.oclc.org/digital/collection/familyhf-ppl/id/486/
https://nl.findagrave.com/memorial/126409002/koenraad-de_jong

Scoenhove 8 Extra informatie

Meer informatie bij Scoenhove 8 – September 2022 – Duurzaam

Leo de Kluijver Duurzaam hergebruik (over de Plateelfabriek) 

Extra foto’s van het wooncomplex De Plateelfabriek (link naar pdf)

Leo de Kluijver gebruikte naast documentatie van Verstoep bouwadvies en architectuur de volgende bronnen 

Peter de Wit – Duurzaam erfgoed

  • Rapport Oude Haven 36 Schoonhoven, Bouwhistorische opname en waardesteling.  Nipides 2018

Scoenhove 7 Extra informatie

Rectificatie

Op blz. 23 van de gedrukte staat dat de stadsbrand plaatsvond in 1512, dat is niet correct. De brand vond plaats in 1518. In de digitale versie is dat verbeterd.

In de universiteitsbibliotheek van Leiden bevindt zich een handschrift dat in het Karmelietenklooster gekopieerd is. Lees een bijdrage hierover en zie de openingspagina.

Bij het artikel van Antoine Jacobs Het Karmelietenklooster van Schoonhoven (blz. 9 ev.) 

Historicus dr. Antoine Jacobs heeft meerdere publicaties op zijn naam staat. Voor mensen die na het lezen van zijn artikel meer willen weten verwijzen wij naar Monasticon Carmelitanum Neerlandicum waarin hij (in het Nederlands) de geschiedenis van verschillende karmelietenkloosters in het huidige Nederland beschrijft. 

https://nederlandscarmelitaansinstituut.nl/projecten/

Bij het artikel Mystiek van de Karmelorde (blz 14 ev.)

Als je meer wilt weten over de huidige orde der Karmelieten, dan verwijst zuster Sanny Bruijns naar de volgende literatuur. 

  • S. Bruijns, Karmelitaans leven, een gave en een opgave, Herademing 1999, 19-27
  • Groeistuk Charisma en Identiteit, Commissie Charisma en Identiteit Karmelfamilie, 2011
  • Karmelbeweging, ontmoetingsplaats voor leken in de Karmel, Stuurgroep Karmelbeweging 2007
  • Leven in de Karmelregel, geleefde spiritualiteit buiten het klooster, Karmelbeweging 2010
  • Uit de wereld van de Karmel, de geschiedenis van een religieuze orde en haar betekenis nú, Amstelveen 1984
  • Pieter van de Ven, Elia’s orde van heilige hunkering, Trouw 24-08-1999
  • Verslagboek themadag Kloosterspiritualiteit en –pastoraat, Boskapel Nijmegen, 13-10-2001
  • K. Waaijman, De mystieke ruimte van de Karmel, Gent 2004

Scoenhove 6 Extra informatie

Voor de meeste artikelen is gebruik gemaakt van Berkum van, Henricus, Beschrijving der stadt Schoonhoven, Gijsbert en Willem de Vrij, Gouda 1762 Dit boek is integraal digitaal beschikbaar (met zoekfunctie!) in google books.

In ‘Het ontstaan van de Opstand’ is sprake van de belastingen die door Landvoogd Alva werden opgelegd. Het gaat om de volgende belastingen.
honderdste penning             heffing van 1% over alle bezit,
twintigste penning                heffing van 5% over de verkoop van onroerend goed
tiende penning                       heffing van 10% over alle verkopen

Voor het artikel over de watergeuzen in Schoonhoven is gebruik gemaakt van de volgende bronnen.

  • Berkum van, Henricus, Beschrijving der stadt Schoonhoven, Gijsbert en Willem de Vrij, Gouda 1762
  • Koopmans, J.W. drs, Drie kleine steden in de Staten De verschijning van Schoonhoven, Woerden en Oudewater in de Hollandse Statenvergadering, Heemtijdinghen, nr. 21, 109-114, Universiteit van Groningen, 1982
  • Lagarde, Lambert, Familie Lagarde Online, De Tachtigjarige Oorlog, familielagarde.nl 2020
  • Bührmann, Frans, De Watergeuzen en het jaar 1572, Amsterdam, 1872
  • Groningen van, A.P. Geschiedenis der Watergeuzen, S en J Luchtmans, Leiden, 1840
  • Swart, Erik, Krijgsvolk Militaire professionalisering en het ontstaan van het Staatseleger,1568-1590, academisch proefschrift, Universiteit van Amsterdam, 2006

Leen Ouweneel gebruikte voor het artikel ‘Het verzetten van de wet’ naast het boek van Van Berkum

  • Gens Nostra Maandblad der Nederlandse Genealogische Vereniging jaargang XLIV (april/mei 1989) namen van de stadsbestuurders in die periode door P. Muilwijk
  • De akte van toelating van Christoffel van Teylingen is beschikbaar in het Nationaal Archief (Grafelijkheidsrekenkamer brief Willem van Oranje nr. 11674)

Over Jelle Eelsma is meer informatie te vinden op http://www.simonwierstra.nl/EELSMA.htm

  • Wierstra, Simon, Genealogie van het adellijke geslacht van Eelsma

Een uitgebreide versie van De religieuze ommezwaai (met bronvermelding en suggesties voor verdere studie) is te vinden op: https://historischeverenigingschoonhoven.nl/wp-content/uploads/2022/04/Pieter-Jansz-Uijtenbogaert-GROOT.pdf

Over het Klooster van Sint Michiel in Den Hem is in 1995 een uitgebreide studie verschenen in de Historische Encyclopedie Krimpenerwaard.
De afbeeldingen zijn voor deze uitgave door het Regionaal Archief Gorinchem gescand van het origineel dat daar bewaard wordt.

Dick Mentink publiceerde de tekening ‘De vesting Schoenhove aan de Lekzijde’ in zijn boek ‘Schoonhoven vier eeuwen bezien en beschreven’ – Alphen aan den Rijn 1981

Scoenhove 5 Extra informatie

Jolanda Reijm – Moordaanslag op ’t Oude Slot

Jolanda Reijm gebruikte voor haar artikel de volgende bronnen

Streekarchief Midden-Holland te Gouda

Archief 1058: Archief van het gerecht van Schoonhoven, 1448-1811. Inventarisnummers:

  • Strafrechtspraak
  1. Criminele rol, 1660-1786. Folio 247 t/m 249
  2. Stukken betreffende een strafprocedure tegen Hendrik van Wijk inzake poging tot moord, 1763.
  • Schepenakten

175, 177-178. Registers van gerechtelijke transporten van onroerende zaken en hypotheken

  1. 1723-1735, akten van: 28-03-1729
  2. 1744-1757, akten van: 01-04-1752 en 08-03-1753
  3. 1757-1770, akten van: 25-05-1763, 15-11-1765, 15-07-1766: 2x: folio 192 en 194

Voor de genealogische gegevens.

Streekarchief Midden-Holland te Gouda

  • Schoonhoven Doop-, trouw- en begraafregisters
  • Burgerlijke Stand van Schoonhoven; geboorte-, huwelijk en overlijdensakten.

RHC Rijnstreek en Lopikerwaard

  • Archief L158: Fonds doop-, trouw- en begraafboeken van Cabauw, Jaarsveld, Lopik, Lopikerkapel en Willige Langerak, inv.nrs. 540 en 541.
    De indexen op deze inventarisnummers zijn te raadplegen op: www.rhcrijnstreek.nl

Leo de Kluijver – Een mysterieuze steen

Leo de Kluijver gebruikte twee archiefstukken uit het Streekarchief Midden-Holland
Correspondentie Burgemeester en Wethouders (1861 – 1868), Gemeente Schoonhoven, archief 1813-1932 nr. 271
Handelingen van den Raad de gemeente Schoonhoven, (181-1867) Gemeente Schoonhoven, archief 1813-1932 nr. 11

Gerard Waardenburg – Cornelis Vreedenburgh een grote onbekende Schoonhovenaar

Het artikel is een verkorte versie van een artikel dat binnenkort in De Zilverhistograaf gepubliceerd wordt, daarin  beschrijft Gerard Waardenburg uitgebreid de bronnen die hij raadpleegde.

Ben Peltenburg – Een verdwenen herberg

Ben Peltenburg heeft aantekeningen gebruikt die gebaseerd zijn op de resolutiën van de Vroedschap, het Verpondingsregister en het Notarieel Archief van Schoonhoven. Deze archiefstukken zijn nu ondergebracht in het Streekarchief Midden-Holland in Gouda.
In ‘Het Leven in Schoonhoven’ (#8, september 2011, blz. 224-226) is een artikel opgenomen over de Dam. Hierin wordt niet alleen ingegaan op herberg de Eenhoorn, maar ook op andere gebouwen op de Dam.

Piet Niestadt – Uit de kunst: verdwenen plekken

Piet Niestadt verwijst in zijn bijdrage naar vier werken van Willem Graves Kooijman. Eén ervan(Koestraat) is afgebeeld op de achterzijde van Scoenhove #5, de andere zijn te zien op de website
link 1 (Koestraat, afgebeeld op de achterzijde van Scoenhove) = Graves-Kooiman02
link 2 (Kerkstraat) = Graves-Kooiman 01
link 3 (Binnenplaats) = Graves-Kooiman 03
link 4 (Landschap) = Graves-Kooiman 04

Scoenhove 4 Extra informatie

Bij het artikel Kees en Neeltje
Extra informatie over Kees en Neeltje Oskamp lees je in Molenaar Kees Oskamp

Bij artikel ‘De katholieke schuilkerk in de Nes’
Lees meer in het artikel van Leen Ouweneel in de H.E.K. (Historische Encyclopedie Krimpenerwaard) 2000, 25e jaargang nr. 2 (blz. 42 – 61), hierin staat ook een uitgebreidere literatuuropgave.

Bij het artikel ‘De militaire tehuizen in Schoonhoven’

Ad de Vaal raadpleegde de volgende bronnen.

Lees meer op https://www.ru.nl/kdc/bladeren/archieven-thema/subpagina-archieven-thema/caritas-maatschappelijk-werk/archieven/archieven_van/centrale-katholieke/

Addendum
In ‘Het leven in Schoonhoven’(#1, februari 2011) schreef ik ook over de militaire tehuizen. Daarin was ik completer dan in het recente artikel in Scoenhove. De zin ‘De protestanten waren gedwongen op zoek te gaan naar een nieuw onderkomen. Zij vonden dit in een leegstaande pastorie van de Gereformeerde Kerk op de hoek van de Koestraat en de Voorhaven.’ in de laatste alinea (blz. 13) had beter als volgt geschreven kunnen zijn.
‘In 1939 was de samenwerking tussen de Gereformeerde en de Nederlands Hervormde kerken zoals die eind 19e en begin 20e eeuw bestond, kennelijk niet meer goed mogelijk. De Gereformeerde Kerk bood ruimte aan de militairen in de leegstaande pastorie op de hoek van de Koestraat en de Voorhaven. De Nederlands Hervormde Kerk opende een eigen Christelijk Militair Tehuis in het Herenlogement in de Koestraat.’

Ad de Vaal

Het artikel over Jan van Blois is gebaseerd op H.A. Verhoef, De graven van Blois (Schoonhoven 2016) www.historischeuitgavenschoonhoven.nl

Voor het artikel ‘Van gastarbeider tot succesvol ondernemer’ heeft Gerard Waardenburg uitgebreid gesproken met Mo Azarkan en Madi El Ayachi. Lees de complete interviews op de website.

Er is behoorlijk wat online te vinden over de geschiedenis van de Marokkanen in Nederland is behoorlijk wat online te vinden. Begin bijvoorbeeld bij

Bij het artikel van Gita Straver in Scoenhove 3 over de Koningsbomen in Schoonhoven

en gedrukte literatuur

  • Kuiper, H., 2000.Tilburg, vijf eeuwen rond een heilig linde. Zaltbommel.
  • Maes, N. en T. van Vuure, 1989. De linde in Nederland. Utrecht.
  • Maes, N.C.M., 1996.Bomen en Monumenten. Zeist.
  • Voskuil, B.V. e.a., 1991. Bomen voor Oranje, ‘s-Gravenhage.
Laatst verschenen Nieuwsbrief
Laatst verschenen Scoenhove

Agenda / Lezingen

Bekijk kalender
Categorieën
Archieven