31 mei 2010 – Schoonhoven, vrije stad in 1322

Schoonhoven, 25 mei 2010

Uitnodiging

In het kader van de maandelijkse lezingen organiseert de Historische Vereniging Schoonhoven
maandag 31 mei een lezing over de stadsrechten van Schoonhoven.
Rene Kappers doet verslag van zijn onderzoek dat nieuwe gezichtspunten opleverde.

“Schoonhoven, vrije stad in 1322.”

Een ‘stad’ heeft stadsrechten; dat is duidelijk. Maar voor Schoonhoven werd betwijfeld of een oorkonde met ‘onze’ stadsrechten ooit boven water zou komen. Welnu, het is voor de zilverstad nog gekker: er zijn zelfs twee stadsrechtorkondes ontdekt! Eén van graaf Willem III en één van zijn broer, Jan van Beaumont, beiden uit 1322.

Beide oorkonden waren al langer bekend. Hun betekenis en verband echter niet. Het doorgronden van de betekenis is gelukt doordat tegenwoordig onder historici de opvatting leeft dat het krijgen van stadsrechten een dynamisch proces is. In dit proces worden een aantal juridische stappen gezet op weg naar de autonomie van de stad. Die stappen markeren de overgang naar verschillende fasen in de ontwikkeling van een stad. Graaf Willem III en Jan van Beaumont hebben beiden in dit proces de stappen gezet die hebben geleid tot de vrije stad Schoonhoven met autonomie tegenover haar heren. Uiteindelijk is het Jan van Beaumont die op 4 juli 1322 Schoonhoven haar ‘keurrecht’ geeft. Daarmee is de stad zelf een overheid geworden en kan het stadsbestuur zelf verordeningen of ‘keuren’ maken voor haar poorters of burgers en deze bekrachtigen met het eigen stadszegel.

De stadsrechten, het dynamische proces en de stappen die daarin gezet worden, zijn jarenlang onderwerp van studie geweest door René Kappers. De samenwerking in de afgelopen paar jaar met Dick Mentink als jurist en voorzitter van de Historische Vereniging Schoonhoven, heeft bij het doorgronden van het juridisch dynamische proces uiteindelijk het inzicht in de stadswording opgeleverd. Samen hebben zij eerder over dit onderwerp gepubliceerd in de HEK, de Historische Encyclopedie Krimpenerwaard. In het komende juni-nummer van de HEK worden de stadsrechten van Schoonhoven verder uit de doeken gedaan. De lezing door Kappers is hierop een voorschot.

Voor René Kappers is ‘geschiedenis’een oude jeugdliefde die overgehouden werd van een schoolmeester die daarover zo boeiend vertellen kon. Sinds hij in Schoonhoven woont doet Kappers historisch onderzoek met het accent op Schoonhoven als zilverstad. De bakermat van Schoonhoven als zilverstad ligt in de 14e eeuw bij Jan van Beaumont zoals ook uit deze lezing zal blijken.

Leden zowel als niet-leden van de Historische Vereniging Schoonhoven zijn maandag 31 mei 2010 van harte welkom om 20.00 uur in Het Bastion, Bastion 5 te Schoonhoven. De zaal is open vanaf 19.30 uur. De toegang voor niet-leden voor de lezing bedraagt 2 euro.