DE SCHOONHOVENSE COURANT

Weekblad voor de Krimpener-, Alblasser- en Lopikerwaard
– Drukkerij Van Nooten –

In 1832 startte Sebastiaan Eliza van Nooten, zoon van de burgemeester van Lopik, aan de Haven 25 in Schoonhoven een drukkerij, waar voor het merendeel leerboeken werden gezet en gedrukt . Bij de Firma Thieme had hij een grafische opleiding gevolgd. Zijn zonen – Sebastiaan jr. en Willem Nicolaas – gaven in 1869 de drukkerij een andere wending door op 4 juli van dat jaar het eerste nummer van de Schoonhovensche Courant uit te geven. Het eerste nummer telde vier pagina’s in een klein formaat. De krant verscheen op zondag en kreeg de bijnaam “de Boerenbijbel”. Wellicht ook door de vele marktberichten die erin werden gepubliceerd.

FrontNooten1945De krant was een succes en al snel verscheen de krant drie keer per week (maandag, woensdag en vrijdag). De drukkerij kreeg toen zijn definitieve naam: S. & W.N. van Nooten.
Na het overlijden van Sebastiaan jr. in 1884 traden de zonen van Willem Nicolaas tot het bedrijf toe. Aan de Lange Weistraat (nr. 21) werd een pand tot zetterij/drukkerij verbouwd.
In 1928 werd de uitgeverij/drukkerij overgenomen door de familie Kerremans. De zonen Jan (hoofdredacteur) en Tom (directeur) zetten het bedrijf voort. De krant groeide na de Tweede Wereldoorlog uit tot zo’n 12.000 abonnees (ongeveer 50.000 lezers). Schoonhoven telde rond 1970 zo’n 2500 woningen met 7.000 inwoners. Bijna huis-aan-huis werd in Schoonhoven de krant gelezen.

Op een schoolbord aan de gevel van het redactiekantoor (Haven 25) werden de laatste berichten met krijt geschreven. Veel belangstelling trokken de uitslagen van verkiezingen en voor de voetbal-uitslagen maakten veel mannen een ommetje langs de Haven.

DrukpersNootenOverval
Op vrijdag 14 april 1944 werd de redactie en zetterij/drukkerij overvallen door een knokploeg afkomstig uit de Gelderse Vallei. In de krant van die dag (2 pagina’s in verband met de papierschaarste) werd op de tweede pagina verzetsartikelen geplaatst en het gedicht “Opdracht van een gefusilleerde” werd overgenomen uit het “Geuzenboek”. Het doel van de knokploeg was de mensen er nog eens op te wijzen dat er in ons land verzet werd geboden.

Concurrentie
In de Lange Weistraat, naast “de kleine Swaen” had Wouter de Gruyter een zetterij/drukkerij en gaf in het begin van de 20e eeuw een advertentieblad uit met wat plaatselijke berichten.
In 1960 startte Jan van der Pauw in een pand aan de Koestraat met de uitgave van het advertentie- en nieuwsblad “De Lekstreek”. Van der Pauw deed het blad een paar jaar later over aan Drukkerij Bogaard in Bergambacht. Hij bleef wel redacteur. Nu is het blad al jaren onderdeel van een uitgeversconcern.

Ansichtkaarten/prentbriefkaarten
Aan het eind van de 19e eeuw was in Duitsland de productie en verkoop van “ansichtkarte” (prentbriefkaarten) in volle bloei. Wie in ons land met het uitgeven van de prentbriefkaart is begonnen is niet bekend. De eerste kwam kaart ongeveer in 1870 in het postverkeer voor. Het verspreidingsgebied van de Schoonhovensche Courant maakte het mogelijk om in de periode tussen 1901 en 1903 ruim 400 kaarten met dorpsgezichten te produceren. Fotografen gingen in opdracht door de waarden om kiekjes te maken. Een kaart kostte in die tijd 3 à 4 cent. Ook drukkerij J. de Gruyter (Lopikerstraat) kwam later op de markt met een serie ansichtkaarten.

Ondergetekende kwam in 1969 – bij het 100-jarig bestaan van de courant – bij Van Nooten als machinezetter in dienst. De krant telde meerdere keren per week het maximale aantal van 24 pagina’s. De krant werd kort daarna overgenomen door Sijthoff Pers en opgenomen in de Goudsche Courant. Later verdween de naam Schoonhovensche Courant helemaal.

Arie van der Zwan

Gegevens ontleend aan:

• “Schoonhoven van A tot Z”, door Tom Hoogland. Uitg. Caltex Petr. Mij, 1965
• “Schoonhovens filigrain”, door G.J. Lugard jr. Uitg. Van Nooten, 1969
• “De commandant” (overval op de SC), door Dirk v.d. Voort. Uitg. Pegasus, 1967
• “Verkenningen vanuit Schoonhoven in het begin van onze eeuw” door H.A. Voet, 1979
• “Schoonhoven in oude ansichten” dl. 1 en 2, door P. Muilwijk en C. van Holten. Uitg. Eur. Bibl. 1978/79
• “Schoonhoven in Bedrijf” door Bregje de Wit. Uitg. Canaletto, 2001.